คุณสมบัติขององค์กร
องค์กรภาครัฐ ภาคเอกชน ทุกประเภท ทุกขนาด ที่ดำเนินธุรกิจในประเทศไทย มีสิทธิ์สมัครรับรางวัลคุณภาพแห่งชาติได้ หากมีคุณสมบัติ ดังนี้
1. ดำเนินกิจการหรือก่อตั้งขึ้นโดยถูกต้องตามกฎหมายไม่น้อยกว่า 3 ปี ก่อนวันส่งใบรับรองคุณสมบัติ (วันที่ 2 พฤษภาคม 2555)
2. การดำเนินการต้องครอบคลุมทุกส่วนงานภายในองค์กร และครบตามเกณฑ์รางวัลคุณภาพแห่งชาติทั้ง 7 หมวด
3. มีการดำเนินกิจการส่วนใหญ่ที่สามารถจะถูกประเมินได้ภายในประเทศไทย
4. กรณีองค์กรมีการบริหารงานครบทั้ง 7 หมวด แต่รายละเอียดของงานบางส่วนขึ้นตรงกับองค์กรแม่ ถ้าคะแนนถึงเกณฑ์การตรวจประเมินขั้นที่ 3 (Site Visit) องค์กรควรเตรียมพร้อม เพื่อให้ผู้ตรวจประเมินรางวัลคุณภาพแห่งชาติ สามารถตรวจประเมินองค์กรแม่ในบริบทที่เกี่ยวข้องกับองค์กรผู้สมัครด้วย
5. กรณีที่มีการควบรวมกิจการระหว่างองค์กรในเครือแล้วเปลี่ยนชื่อองค์กรใหม่นั้น องค์กรดังกล่าวต้องมีการควบรวมกิจการ และเปลี่ยนชื่อองค์กรไม่น้อยกว่า 3 ปี ก่อนส่งใบรับรองคุณสมบัติ
6. กรณีที่องค์กรเกิดการควบรวมกิจการและเปลี่ยนชื่อใหม่ ในระหว่างการสมัครขอรับรางวัล ตั้งแต่ยื่นใบรับรองคุณสมบัติจนกระทั่งเสร็จสิ้นพิธีมอบรางวัลคุณภาพแห่งชาติ ซึ่งปรากฎว่าผลคะแนนถึงตามเกณฑ์การได้รับรางวัลคุณภาพแห่งชาติ (Thailand Quality Award : TQA) / รางวัลการบริหารสู่ความเป็นเลิศ (Thailand Quality Class: TQC) จะถือว่าองค์กรนั้นไม่มีคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์ในใบรับรองคุณสมบัติ และใบสมัคร ทำให้ไม่สามารถรับรางวัลคุณภาพแห่งชาติ (Thailand Quality Award : TQA) / รางวัลการบริหารสู่ความเป็นเลิศ (Thailand Quality Class: TQC) ได้
ผู้มีสิทธิ์สมัครขอรับรางวัล (Eligibility)
องค์กรทุกประเภท ทุกขนาด ที่ดำเนินธุรกิจในประเทศไทย ที่มีคุณสมบัติครบถ้วนตามข้อ 3.1 เป็นองค์กรที่มีสิทธิ์สมัครขอรับรางวัล ไม่ว่าจะเป็นองค์กรที่แสวงหาผลกำไร (Profit Organization) หมายถึง องค์กรที่ดำเนินกิจกรรม โดยมุ่งเน้นการแข่งขันทางเศรษฐกิจ เช่น บริษัทจำกัด บริษัทมหาชนจำกัด ห้างหุ้นส่วน เป็นต้น หรือองค์กรที่ไม่แสวงหาผลกำไร (Profit Organization) หมายถึง องค์กรที่ดำเนินกิจกรรมเพื่อสาธารณประโยชน์เป็นหลัก รวมทั้งหน่วยงานภาครัฐ หน่วยงานอิสระ เช่น สมาคม มูลนิธิ สถาบัน สหภาพ หอการค้า องค์กรศาสนา องค์กรต่างประเทศ ที่ให้ความช่วยเหลือหน่วยงานและประชาชนในประเทศไทย โดยจำแนกตามลักษณะได้เป็น 2 ประเภท ดังนี้
1. องค์กรเดี่ยว
หมายถึง องค์กรหรือหน่วยงานที่จดทะเบียนจัดตั้งนิติบุคคลเป็นบริษัทเดี่ยว ไม่มีองค์กรในเครือข่าย สามารถบริหารและจัดการระบบได้อย่างอิสระครอบคลุมเกณฑ์ทั้ง 7 หมวด โดยไม่ต้องรับ หรือให้นโยบายกับองค์กรหรือหน่วยงานใดๆ ทั้งสิ้น มีความเป็นเอกเทศในการดำเนินการของตน และสามารถถูกตรวจประเมินภายใต้เกณฑ์รางวัลคุณภาพแห่งชาติครบทั้ง 7 หมวด โดยมีคุณสมบัติดังที่ระบุไว้เบื้องต้นในข้อ 3.1
2. องค์กรในเครือ
หมายถึง องค์กรในเครือ อันประกอบด้วย หน่วยงาน ซึ่งมีองค์กรแม่เป็นผู้กำกับดูแล ถือหุ้นส่วน หรือควบคุมนโยบาย องค์กรแม่และองค์กรลูกถือเป็นองค์กรที่มีสิทธิ์ในการสมัครขอรับรางวัล โดยมีคุณสมบัติดังที่ระบุไว้เบื้องต้นในข้อ 1.-6
2.1 องค์กรแม่ หมายถึง องค์กรหรือหน่วยงานที่มีอำนาจสูงสุด ที่มีองค์กรหรือหน่วยงานเครือข่ายย่อย ในการกำกับดูแล โดยองค์กรแม่เป็นผู้กำหนดนโยบาย แนวทาง กรอบการบริหารจัดการ การสรรหาบุคลากร และการวางแผนกลยุทธ์ เป็นต้น เพื่อนำไปสู่แนวทางปฏิบัติต่างๆ สำหรับองค์กรหรือหน่วยงานเครือข่ายต่อไป
2.2 องค์กรลูก หมายถึง องค์กรหรือหน่วยงาน ซึ่งมีองค์กรแม่เป็นผู้กำกับดูแล ถือหุ้น หรือควบคุมด้านนโยบาย แนวทาง กรอบการบริหารจัดการ บุคลากร และการวางแผนกลยุทธ์ เป็นต้น เพื่อนำไปปฏิบัติให้สอดคล้องตามที่องค์กรแม่กำหนด
2.3 องค์กรภาครัฐ หมายถึง หน่วยงานซึ่งมีหน่วยงานระดับสูงสุด (องค์กรแม่) เป็นผู้กำกับดูแล (องค์กรแม่ในที่นี้ หมายถึง หน่วยงานระดับ กระทรวง ทบวง กรม สำนักงาน มูลนิธิ มหาวิทยาลัย เป็นต้น) ทำหน้าที่ควบคุมนโยบาย วางแผน การสรรหาบุคลากร หรือการจัดสรรงบประมาณในการทำงาน
หมายเหตุ: องค์กรในเครือเดียวกับองค์กรแม่ไม่มีสิทธิ์สมัครรับรางวัลในปีเดียวกัน
ข้อจำกัดสำหรับการสมัครในอนาคต
1. หากหน่วยงานย่อยหรือองค์กรในเครือที่อยู่ในสายธุรกิจเดียวกันได้รับรางวัลคุณภาพแห่งชาติ (TQA) มีจำนวนบุคลากรเกินกว่า 50 เปอร์เซ็นต์ของบุคลากรทั้งหมดขององค์กรแม่ องค์กรแม่และหน่วยงานที่เหลือจะไม่สามารถยื่นขอรับรางวัลได้อีกเป็นเวลา 5 ปี
2. องค์กรที่เคยได้รับรางวัลคุณภาพแห่งชาติ (TQA) มาแล้วอาจยื่นใบสมัครเพื่อรับการประเมินและรับรายงานป้อนกลับ (Feedback Report) และสามารถยื่นใบสมัครขอรับรางวัลคุณภาพแห่งชาติได้อีกครั้ง หลังปีที่ 5 ปี ของการรับรางวัล นับจากปีที่ได้รับรางวัลคุณภาพแห่งชาติ (TQA)
